Bestuurlijke inleiding

Slimmer, schoner, sterker

Zuid-Holland is op veel terreinen een toonaangevende provincie waar mensen met plezier wonen, werken en recreëren. Die positie is niet vanzelfsprekend. De wereld waarin we leven verkleurt in een ongekend tempo met grote impact voor de economie, de samenleving en het bestuurlijk landschap. Een sterk Zuid-Holland is een slim en schoon Zuid-Holland. Zie hier de hoofdopgave van Gedeputeerde Staten waar het Hoofdlijnenakkoord 2015 - 2019: Zuid-Holland: Slimmer, Schoner en Sterker de uitwerking van is.

Het Hoofdlijnenakkoord bevat een opsomming van de ambities en de nieuwe acties die Gedeputeerde Staten willen oppakken. Er liggen grote opgaven en kansen op terreinen als energietransitie, waterveiligheid, bodemdaling, bestuur, innovatie, slim ruimtegebruik en vervoer. Bij het vormgeven van deze thema's wil de provincie een proeftuin zijn waar oplossingen worden bedacht en ontwikkeld en vernieuwing gestimuleerd. Daarbij wil zij een brug slaan tussen overheden en samenleving, tussen stad en land en tussen kennisinstellingen en bedrijfsleven. Het akkoord bevat naast inhoudelijke doelstellingen ook doelen die betrekking hebben op de bestuurs- en gedragsstijl van het college. Gedeputeerde Staten willen in een open houding samen met andere partners werken aan een slimmer, schoner en sterker Zuid-Holland op het schaalniveau dat het meest effectief is en op basis van geboden energie, investeringskracht en draagvlak. Dat stelt ook eisen aan de mate van flexibiliteit van de organisatie. De complexiteit van en samenhang tussen opgaven vraagt om een integralere aanpak.

Het college wil zijn acties en activiteiten steeds op een herkenbare wijze over het voetlicht brengen. Daarin zijn vijf hoofdlijnen leidend: vlot en veilig van A naar B, meer voorzien in eigen energiebehoefte, met kennis en innovatie toewerken naar een nieuwe economie, slim gebruik maken van de ruimte en bevorderen van de kwaliteit van de leefomgeving.

Met de Begroting 2016 presenteren Gedeputeerde Staten de uitwerking van de ambities uit het Hoofdlijnenakkoord in concrete en financiële keuzes voor 2016 met een doorkijk naar de jaren daarna. De koers is niet volkomen nieuw beleid. Beleid dat succes heeft, zet het college voort. Voorbeelden hiervan zijn de regietafels groen, de economische samenwerking in de Zuidvleugel, het erfgoedbeleid en het beleid gericht op een schone en veilige samenleving. De visie van Gedeputeerde Staten op een aantal relevante ontwikkelingen en (te nemen) maatregelen, staat hieronder beschreven.

Voor een aantrekkelijk en concurrerend Zuid-Holland

Innovatieve en duurzame economie

Zuid-Holland levert een belangrijke bijdrage aan het bruto nationaal product van Nederland. Ontwikkelingen als digitalisering, deeleconomie en lokaal opgewekte energie scheppen een nieuwe economie met vele gezichten en spelers; meer dan nu gericht op kennis, digitaal en schoon. Inspelen op deze ontwikkelingen vraagt om een kwalitatief goede kennisinfrastructuur, de beschikbaarheid van talent, samenwerking tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden voldoende ruimte voor ondernemers en ondernemerschap. Het college wil samen met medeoverheden, bedrijven en kennisinstellingen binnen de Zuidvleugel met volle kracht uitvoering blijven geven aan de gezamenlijke economische visie en de regionale economische agenda. Verder willen Gedeputeerde Staten het innovatiepotentieel in de regio beter benutten door voornamelijk innovatieve MKB-ers verder te helpen. Het college wil dat realiseren door het mogelijk maken van financiering van vernieuwende en snelgroeiende bedrijven, bevordering van samenwerking tussen ondernemers, kennisinstellingen en de overheid en gerichte promotie en acquisitie. Het mede door de provincie opgerichte InnovationQuarter voert deze taken deels uit. De eerste resultaten dienen zich aan. Nieuwe samenwerking met het Rijk op de instrumentenkoffer MKB innovatiestimulering topsectoren helpt het Midden- en Kleinbedrijf (MKB) van Zuid-Holland. Het aantal investeringen van InnovationQuarter in jonge technologie bedrijven groeit gestaag. Het huidige participatiefonds is ontoereikend om verdere groei mogelijk te maken. Daarom dragen Gedeputeerde Staten zorg voor een extra kapitaalstorting van € 15 miljoen aan het participatiefonds van InnovationQuarter, uitgaande van een gelijkwaardige impuls van partners.

Energietransitie

In het Hoofdlijnenakkoord is een grote ambitie neergezet voor de provinciale bijdrage aan energietransitie en verduurzaming. Minder CO 2 uitstoot is wenselijk. Als bronnen worden wind, zonne-energie, (aard)warmte, water en biomassa ingezet. Gedeputeerde Staten pakken de regierol en gaan samen met partners een nieuwe provinciale energieagenda opstellen om bij te dragen aan de landelijke en Europese doelstellingen. Daarvoor is incidenteel € 5 miljoen beschikbaar. De energietransitie is niet alleen een duurzaamheidsopgave maar ook een unieke kans voor economische spin off en innovatie. Het college zet dan ook sterk in op het benutten van die kansen. Hierin horen onder andere het ondersteunen van de energiecampus voor doorontwikkeling van 'proven concepts', de voortzetting van het programma 'De weg van de energietransitie' en benutting van energie uit water zoals mogelijk via een getijdecentrale op de Brouwersdam. Ook willen Gedeputeerde Staten een energiefonds optuigen ter hoogte van € 100 miljoen. Specifiek voor energiebesparing en duurzaam energiegebruik bij de aanleg van nieuwe infrastructuur en beheer en onderhoud hebben Gedeputeerde Staten In het meerjarenprogramma Infrastructuur € 10 miljoen gereserveerd.

Slim ruimtegebruik

Zuid-Holland is een van de dichtstbevolkte regio's van Europa. De ruimte is een schaars en kostbaar goed. Door slim gebruik te maken van de schaarse ruimte willen Gedeputeerde Staten die ruimte zo efficiënt mogelijk benutten. Slim ruimtegebruik moet de komende collegeperiode bijdragen aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat met krachtige, levendige en goed bereikbare steden en dorpen. Daarvoor blijven Gedeputeerde Staten sturen op het voorkomen van overprogrammering in plancapaciteit van woningen en werklocaties. De groeiende vraag naar stedelijke woningen moet in goede banen geleid worden. Gedeputeerde Staten gaan slimme en creatieve transformaties en herbestemming van gebieden en leegstaande kantoren en winkels stimuleren.

Ook is het college gestart met het voorsorteren op de Omgevinsgwet. Een goede integratie van de milieuverordening is bij de vormgeving van de Omgevingswet van belang. Bij het oppakken van deze opgaven gaan Gedeputeerde Staten actief op zoek naar nieuwe vormen van samenwerken en nieuwe methodieken. Kennisontwikkeling, bijvoorbeeld via de onderzoeks- en verkenningenagenda, is hiervoor belangrijk. Slim ruimtegebruik vraagt vooral om een cultuurverandering die leidt tot een provincie die actief meedenkt.

Cultureel erfgoed

Ons cultureel erfgoed levert een belangrijke bijdrage aan de uitstraling en aantrekkingskracht van onze provincie. Hiervoor hebben Gedeputeerde Staten als doel gesteld om samen met anderen in netwerken zorg te dragen voor behoud en beleving van ons erfgoed. De komende jaren wordt het interactieve erfgoedbeleid voortgezet en komt opnieuw geld beschikbaar (€ 8 miljoen extra) voor de erfgoedlijnen. Daar bovenop investeren Gedeputeerde Staten incidenteel € 6 miljoen extra in onderhoud van molens, de restauratie en herbestemming van monumenten en publieksbereik van de archeologie

Voor een groen, waterrijk en schoon Zuid-Holland

Groen

Om ervoor te zorgen dat Zuid-Holland een groene provincie blijft, bevorderen Gedeputeerde Staten de diversiteit aan planten en dieren en groen (ruim € 40 miljoen extra). Daarnaast willen zij duidelijkheid en stabiliteit bieden voor natuurbeheerders en de landbouwsector. Er worden geen nieuwe (natte) natuurplannen gemaakt, maar de provincie zet in op de realisatie van het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen de Ecologische Hoofdstructuur). Prioriteit heeft de natuur in de veenweidegebieden en de afronding van de Deltanatuurprojecten. Om de recreatieve gebruiks- en belevingswaarde van het landschap en de ontsluiting vanuit de stad te verbeteren werkt de provincie aan een sterke groenblauwe recreatieve structuur. De inzet is gericht op het aanleggen en verbeteren van de kwaliteit van die structuur door (co)financiering, het verbinden van partijen, kennisuitwisseling en voorlichting.

Water

Gedeputeerde Staten hechten belang aan kennis en bewustwording over de gevolgen van bodemdaling voor heel Zuid-Holland. In samenwerking met het Rijk, andere provincies, gemeenten, waterschappen, bedrijfsleven en kennisinstellingen wordt dit vraagstuk in kaart gebracht met aandacht voor innovatieve oplossingen. Gedeputeerde Staten blijven zich verder inzetten voor een duurzame bescherming van Zuid-Holland tegen overstromingsgevaar vanuit rivieren en zee. De provincie is immers bij uitstek een waterprovincie. Water is niet alleen veiligheid, maar evenals energie een potentiële bron voor vernieuwing van de economie. Dit college wil die bron blijven aanboren en benutten. Het toeristisch en recreatief gebruik van een aantrekkelijke en bereikbare kust is zo'n kans.

De provincie treedt op als gebiedsregisseur om bereikbaarheid, economische kracht, ruimtelijke kwaliteit en waterveiligheid in samenhang te realiseren, met oog voor de kustparels en de samenwerking met de andere kustprovincies.

Om de waterkwaliteit voor economie en ecologie in de delta te verbeteren, gaat de provincie met het Rijk, de provincies Noord-Brabant en Zeeland en de gemeenten door met de plannen voor herstel van het getij op de Grevelingen en verzilting van het Volkerak-Zoommeer.

Schoon

Het college blijft inzetten op een verdere verschoning van de binnenvaart en het personenvervoer over water. Een stap die Gedeputeerde Staten recent hebben gezet, is het verbieden van varend ontgassen van schepen. In 2016 worden de normen daarvoor verder aangescherpt. Gedeputeerde Staten werken hierbij samen met Europese partners. Zelf geven Gedeputeerde Staten het goede voorbeeld door de inkoop van producten en diensten verder te verduurzamen en het gebruik van lokaal geproduceerde producten en de inzet van lokale aanbieders en midden- en kleinbedrijf te bevorderen.

Voor een bereikbaar en verbonden Zuid-Holland

Verkeer en vervoer

Een belangrijk instrument voor de bloedsomloop van de economie is het verkeer- en vervoerbeleid. In de meest dichtbevolkte provincie van Nederland moet de provincie slimme keuzes maken om ervoor te zorgen dat reizigers en goederen vlot en veilig op de bestemming komen. Daarbij willen Gedeputeerde Staten betrouwbaar en betaalbaar openbaar vervoer, meer vervoer over water, betere benutting van bestaande en nieuwe wegen en van de fietsinfrastructuur. Verder gaan Gedeputeerde Staten met een 'programma Zuid-Hollandse Infrastructuur' de ambities voor aanleg, beheer en onderhoud van de provinciale infrastructuur uitvoeren. Gedeputeerde Staten gaan na of zij het netwerk van openbaar vervoer over water verder kunnen uitbreiden. Verder willen Gedeputeerde Staten de veerverbindingen, die voor forenzen en scholieren een belangrijke rol spelen in de mobiliteit, behouden. Daartoe komt er een verenfonds van € 12 miljoen voor vernieuwing en groot onderhoud. Met het oog op een betere ontsluiting van de regio Holland Rijnland zal naar verwachting eind 2015 gestart worden met de marktbenadering voor het eerste deel van de RijnlandRoute.

Samen met de gemeenten binnen de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) willen Gedeputeerde Staten spoedig komen tot een nieuwe vervoersautoriteit die op termijn kan uitgroeien tot een nieuwe vervoersautoriteit voor heel Zuid-Holland. Het belang van de reiziger staat hierbij voorop. Verder werkt de provincie met partners in de Zuidvleugel samen aan een goede bereikbaarheid van de internationale knooppunten in Zuid-Holland zoals Rotterdam The Hague Airport. Dit met het oog op de economische ontwikkeling van Zuid-Holland.

Voor een goed bestuur, gezonde financiën en een toekomstbestendige organisatie

Bestuur

De provincie werkt samen met inwoners, instellingen, bedrijven en medeoverheden. Hun belang staat voorop bij vraagstukken over de bestuurlijke inrichting van de provincie. De afgelopen jaren hebben Gedeputeerde Staten geïnvesteerd in het verder vormgeven van het bondgenootschap met gemeenten en regio's. Deze lijn wordt voortgezet. Samenwerking met gemeenten en samenwerkingsverbanden van gemeenten is belangrijk om de doelen uit het Hoofdlijnenakkoord te behalen. Een belangrijk verband is de MRDH waarin 23 gemeenten samenwerken op het terrein van mobiliteit en economisch vestigingsklimaat. Het gaat onder meer om goede afstemming in het openbaar vervoer en verbetering van de internationale bereikbaarheid van de regio. Samen met de gemeenten binnen de MRDH wil dit college spoedig komen tot een nieuwe vervoersautoriteit. Ook de verbetering van het economisch vestigingsklimaat staat hoog op de samenwerkingsagenda met de MRDH. Die samenwerking is de afgelopen tijd sterk geïntensiveerd.

Open en transparante overheid

De samenleving vraagt dat we ons continue aanpassen aan veranderende wensen en behoeften. Daarop goed inspelen bepaalt de (meer)waarde van de provincie. Aspecten die hierbij horen zijn de manier waarop we omgaan met de buitenwereld en het delen van kennis met onze partners. Het Hoofdlijnenakkoord biedt ruimte voor de kwalitatieve ontwikkeling van de organisatie die daarvoor nodig is. Gedeputeerde Staten investeren hierin de komende jaren incidenteel € 5 miljoen. Het programma Provincie van Waarde is de hulpmotor voor de organisatie om sneller, adaptiever en resultaatgerichter worden.

Daarnaast maken Gedeputeerde Staten werk van het transparant maken van de provincie. Dit sluit aan bij de gewenste open bestuursstijl waarin partijen zoeken naar toegevoegde waarde in het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Met de lancering van de Staat van Zuid-Holland en de website www.waarstaatjeprovincie.nl is een eerste stap gezet in het transparant maken van beleid gebaseerd op de kerntaken van de provincie(s). Inzet is om de interprovinciale vergelijkingssite waarstaatjeprovincie.nl breder onder de aandacht te brengen en de informatie verder uit te bouwen. Om transparantie te bevorderen investeren Gedeputeerde Staten incidenteel € 5 miljoen in werkprocessen en ICT- infrastructuur.

Financiën

In het Hoofdlijnenakkoord is in totaal een bedrag van € 137 miljoen aan in- en extensiveringen afgesproken voor de periode 2016 tot en met 2019. Dit wordt gedekt uit de lopende meerjarenbegroting (onder andere door inzet van reserves). Al deze in- en extensiveringen zijn budgettair verwerkt in de begroting.

Onderdeel van de afspraken betreft het opcententarief op de motorrijtuigenbelasting. Dit tarief wordt structureel verlaagd van 95 naar 92 opcenten. Dit betekent jaarlijks € 10 miljoen minder aan lokale lasten voor burgers en bedrijven. Op de provinciale belastingen zal geen inflatiecorrectie worden toegepast.

Na het verschijnen van het Hoofdlijnenakkoord hebben zich nieuwe ontwikkelingen voorgedaan die per saldo een verbetering van het financiële beeld laten zien. Incidentele tekorten en overschotten worden hierbij verrekend met de algemene reserve. Hoe dit beeld zich de komende jaren feitelijk gaat ontwikkelen is sterk afhankelijk van exogene factoren (zoals het tempo waarin het herstel van de economie doorzet en ontwikkelingen op de rijksbegroting).

Tot slot

Met inwoners, medeoverheden, instellingen en bedrijven willen Gedeputeerde Staten verder vorm geven aan een mooi Zuid-Holland. Een provincie die nationaal en internationaal uitblinkt en de toon zet in het bedenken van oplossingen voor de maatschappelijke vraagstukken van vandaag en morgen. Een provincie waar talent en denkkracht worden benut, innovatie wordt gestimuleerd en ondernemingszin wordt beloond.

.

Voorwoord

Slimmer, schoner, sterker: investeren in vernieuwing

Het College van Gedeputeerde Staten heeft in 2016 fors geïnvesteerd om Zuid-Holland slimmer, schoner en sterker te maken. Sprekend voorbeeld is het Regionale Investeringsprogramma Zuidelijke Randstad dat wij deze zomer met onze regiopartners overhandigden aan het kabinet. Ook de energieagenda Watt Anders is een mooi voorbeeld, hiermee is het Energie-innovatiefonds á €35 mln mogelijk gemaakt.

Investeren en vernieuwen is hard nodig. De Zuid-Hollandse delta bevindt zich in een tijd van grote, ingrijpende veranderingen. Wij richten ons leven, wonen en werken opnieuw in. Globalisering, klimaatverandering, demografische trends, nieuwe technologie en geopolitieke verschuivingen zorgen voor een ongekende dynamiek. Zuid-Holland is vanwege haar ligging extra bevattelijk voor verandering. In onze regio doen zich verschillende bewegingen haast gelijktijdig voor. De digitale economie, sociale ongelijkheid, biodiversiteit, klimaatadaptatie, migratie en politieke polarisatie zijn belangrijke thema's die onze aandacht vragen.

In Zuid-Holland heeft dit het besef aangewakkerd dat hard werken alleen niet genoeg is. Wij moeten alert en gefocust zijn om onze leidende positie te behouden en het hoofd te bieden aan een veranderende economie, leefomgeving en samenleving. In 2016 heeft het college daarom onverminderd hard gewerkt aan de uitvoering van het Hoofdlijnenakkoord Zuid-Holland: slimmer, schoner en sterker.

Zuid-Holland wordt slimmer

  • Op 6 juli 2016 is het Regionale Investeringsprogramma Zuidelijke Randstad 'Investeren in Vernieuwen' samen met onze regiopartners aan minister-president Mark Rutte overhandigd. Aan dit investeringsprogramma wordt bijgedragen door het bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden.

  • Provincie en Rijk hebben met de Topsectorenregeling ruim 120 innovatieve MKB-ers in Zuid-Holland ondersteund. Met deze bijdragen kunnen MKB-ers onder andere innovatieprojecten en research & development projecten uitvoeren.

  • Met het Festival van de Toekomst heeft Zuid-Holland op innovatieve wijze kennisinstellingen, medeoverheden en bedrijfsleven samen gebracht. Meer dan 600 Zuid-Hollandse wetenschappers, ondernemers en beleidsmakers hebben eind 2016 samen verkend hoe een slim en schoon Zuid-Holland er uit kan komen te zien en wat er nodig is om die transitie op gang te krijgen.

  • Door te sturen op slim ruimte gebruik heeft het college gemeentes geholpen om hun (bebouwd) gebied beter te benutten. Voor stedelijk gebied zijn kansen in kaart gebracht voor woningbouw en transformatie van winkels, kantoren en bedrijfsgebouwen. Waar aanbod en vraag uit elkaar lopen helpt de Provincie gemeentes bij wegbestemmen van woningbouwplannen, bijvoorbeeld op Goeree-Overflakkee. Voor bedrijventerrein Goudse Poort in Gouda is een alliantie gevormd met gemeente, bedrijven en vastgoedeigenaren om het terrein te herontwikkelen.

  • Het college heeft ook in 2016 geïnvesteerd in het Innovation Quarter (IQ). De inspanningen van IQ hebben onder andere geleid tot vestiging, verhuizing of uitbreiding van 36 buitenlandse bedrijven in onze regio. Samen verwachten zij komende 3 jaar ruim €95 mln te investeren.

Zuid-Holland wordt schoner

  • Met de energieagenda Watt Anders stimuleert het college de versnelling van de energietransitie. Onder andere met het Energie-Innovatiefonds á €35 mln. Met Watt Anders is ook de basis gelegd voor het Warmtefonds á € 65 mln dat begin 2017 is ingesteld. De provincie wil zelf het goede voorbeeld geven en heeft daartoe de Green Deal Circulair Inkopen ondertekend, gericht op verduurzaming van de inkoop van de provincie.

  • We werken hard aan de beperking van CO2-uitstoot in onze regio. In de gebouwde omgeving en de land- en tuinbouw daalde de CO 2-uitstoot de afgelopen vijf jaar met ruim een kwart. Ook verkeer en vervoer wordt schoner, zij het geleidelijker. Vervoer over water draagt positief bij: er is meer gevaren en meer vracht vervoerd via onze vaarwegen. In de industrie is nog sprake van een stijging van de uitstoot.

  • Onze investeringen in nieuwe natuurgebieden dragen bij aan de versterking van de biodiversiteit en maken van onze regio een aantrekkelijke plek om te wonen, werken en recreëren. Mooie voorbeelden zijn de oplevering van het Bentwoud, uitbreiding van het wandelroutenetwerk met ruim 600 kilometer, en onze investeringen voor Natuur Netwerk Nederland.

  • Via de landschapstafels zijn gebiedsprogramma's gemaakt voor recreatie, natuur en duurzame landbouw. Met partners in de regio is gestart met het maken van een gemeenschappelijke toekomstvisie voor het Groene Hart.

  • De InnovatieAgenda Duurzame Landbouw is vastgesteld. Hiermee faciliteert en stimuleert Zuid-Holland de innovatie in de grondgebonden landbouw en de voedselketen. Kern is het faciliteren van proeftuinen, waar duurzame innovaties worden ontwikkeld.

Zuid-Holland wordt sterker

  • In 2016 heeft de provincie Zuid-Holland verder invulling gegeven aan de ambitie de best bereikbare provincie van Nederland te worden. Belangrijke mijlpalen zijn de openstelling van de parallelstructuur A12 en de voorlopige gunning van het eerste deel van de bouw RijnlandRoute. Ook de reconstructie van de knoop A13 - N209 is in 2016 afgerond. Het openbaar vervoer heeft een impuls gekregen, bijvoorbeeld bij de succesvolle ontwikkeling van R-net rond Leiden, Gouda en in de Hoekse Waard. Daarnaast is de aanbesteding van de OV-concessie Drechtsteden, Alblasserwaard-Vijfheerenlanden voorbereid. Steeds meer mensen maken gebruik van onze bussen, treinen en waterbussen. Zij waarderen dat met een 7,7 waar een 7,6 het landelijk gemiddelde is. Het gebruik van de fiets is ook in 2016 weer gestimuleerd: 20 fietsprojecten zijn gerealiseerd en het fietsplan 2016-2025 is vastgesteld. Het Rijk heeft een belangrijk OV-besluit voor onze regio genomen: eind 2016 is het Tracébesluit voor de viersporigheid Rijswijk-Delftzuid gepubliceerd. Dit is mede mogelijk gemaakt door onze bijdrages aan de Spoorzone Delft in de afgelopen jaren.

  • De verwachte woningbehoefte in onze regio heeft dit college als kans aangegrepen om te werken aan de versterking van ons stad-land-weefsel. De provincie heeft het voortouw genomen bij de ontwikkeling van de verstedelijkingsagenda Zuidelijke Randstad. Op initiatief van de provincie is de citydeal binnenstedelijk bouwen en transformatie gestart.

  • Er is flink geïnvesteerd in regionale samenwerking, onder andere onder de noemer Slimmer en Sterker Bestuur. Met de Hoeksche Waard en de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden is gestart met het opstellen van integrale gebiedsagenda's. Met de Drechtsteden zijn bestuursovereenkomsten gesloten om de economische en sociale vitaliteit van de regio te versterken.

  • Het werk aan een klimaatadaptieve delta heeft in 2016 in onze regio geleid tot de ontwikkeling van strategieën om het landschap aan te passen aan klimaatverandering. Samen met waterschappen en gemeenten is in kaart gebracht welke aanpassingen mogelijk zijn. Dit heeft onder andere geleid tot de vaststelling van de interactieve klimaatatlas begin 2017.

Samenvatting

Financiën

De Jaarrekening 2016 heeft een positief resultaat van € 35 mln. Hiervan is € 5,4 mln eerder gemeld bij Najaarsnota en in Provinciale Staten en is nu verwerkt in het rekeningresultaat. De september- en decembercirculaire Provinciefonds leiden tot extra inkomsten van € 8,6 mln. Per saldo resteert een voordelig resultaat op de exploitatie van € 21 mln. Op hoofdlijnen is te zien dat wij een aantal doelen realiseren tegen lagere kosten maar ook een aantal doelen pas later kunnen realiseren wegens uitstel. Voor dat laatste zijn aanwijsbare oorzaken, bijvoorbeeld omdat er meer tijd nodig is om draagvlak bij regiopartners te verwerven. In het financieel beeld wordt het resultaat nader gespecificeerd en toegelicht.

In 2016 zijn verschillende acties ondernomen om de voorspellende waarde van de Voorjaarsnota en de Najaarsnota verder te verhogen. Deze acties hebben nog niet voldoende geleid tot de gewenste resultaten en daarmee vragen de ingezette acties om verdere verdieping en aanscherping in 2017.

Voor een schoner Zuid-Holland

Energie

Met de energieagenda Watt Anders stimuleert het college de versnelling van de energietransitie. Het Energie-Innovatiefonds is ontwikkeld, een Energy Innovation Board is opgericht en er zijn 'proven concepts' op de campus The Green Village doorontwikkeld. Nieuwe tracés voor de warmtehoofdinfrastructuur zijn verkend en het geothermiepotentieel is in kaart gebracht. Onze wegen zijn beschikbaar gesteld voor de doorontwikkeling van duurzame technologieën en de CO2 prestatie is opgenomen als criterium bij het uitvragen van werkzaamheden aan onze infrastructuur. Met Watt Anders is ook de basis gelegd voor het Warmtefonds dat begin 2017 is ingesteld. De provincie wil ook bij eigen investeringen het goede voorbeeld geven en heeft daarom in 2016 opdracht gegeven de aanpassing van het bestuursgebouw zo energieneutraal mogelijk uit te voeren.

Kust

De provincie heeft, naar aanleiding van de maatschappelijke commotie rond kustbebouwing, haar beleid over strandbebouwing aangescherpt om ruimtelijke kwaliteit, biodiversiteit en natuurlijke dynamiek en economische kracht van de kust te behouden en versterken. Ook heeft de provincie meegewerkt aan het landelijke Kustpact.

Groen

Per 1 januari 2017 is de Groenservice Zuid-Holland overgedragen aan Staatsbosbeheer. De provincie blijft wel verantwoordelijk voor voldoende beschikbaarheid en kwaliteit van groen- en recreatiegebieden in Zuid-Holland. Deze strategische verantwoordelijkheid krijgt invulling via de Regiegroepen Groen. Ook hebben Gedeputeerde Staten besloten om het eigendom en beheer van de in totaal 26 provinciale recreatiegebieden over te dragen aan gemeenten en private partijen. In 2016 zijn reeds 9 gebieden overgedragen.

Zuid-Holland hanteert vanaf 2016 een andere werkwijze bij het creëren en onderhouden van een aantrekkelijke groene leefomgeving. De aanpak kenmerkt zich door een meerjarige, gebiedsgerichte en programmatische benadering. Dit stelt de partners van de landschapstafels in staat de uitvoering van het programma te actualiseren, vanuit de vraag welke activiteiten het meest bijdragen aan de provinciale doelen.

Bodem

Het college heeft het programma bodemdaling 2016-2019 vastgesteld. Er is een plan van aanpak opgesteld om een provinciedekkende risicokaart te maken voor bodemopbarsting door bodemdaling. De provincie heeft de opstart van het landelijk kennisprogramma Klimaat, Water en Bodemdaling ondersteund en vervolgens bijgedragen aan de uitwerking van de realisatie.

Verontreinigde bodem is gesaneerd met de Aanpak Spoed. Het aantal spoedlocaties is per 1 oktober 2016 teruggebracht tot 87.

Schone binnenvaart

Om emissiereductie in de binnenvaart mogelijk te maken is Zuid-Holland Leadpartner voor het Europese project CLean INland SHipping (CLINSH). Dit project is op 1 september 2016 van start gegaan met steun van het Europese LIFE fonds. Zeventien partijen – overheden, bedrijven en kennisinstellingen –“ uit Nederland, België, Duitsland en Engeland testen binnen dat programma vernieuwende technieken en alternatieve brandstoffen.

Lucht en geluid

Binnen het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) en het Provinciaal Actieprogramma Luchtkwaliteit (PAL) hebben de provincie en haar partners gewerkt aan maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Er zijn op dit moment geen knelpunten meer langs provinciale wegen. Ook is de uitvoering van het Actieplan Geluid 2013-2018 opnieuw opgestart.

Duurzame inkoop

Gedeputeerde Staten hebben duurzame inkoop een impuls gegeven, onder andere door zelf het goede voorbeeld te geven via de Green Deal Circulair Inkopen. Inkoop van producten en diensten zijn verder verduurzaamd, zoals bijvoorbeeld de elektriciteitsinkoop. Er is meer gebruik gemaakt van lokaal geproduceerde producten en vaker zijn lokale aanbieders en midden- en kleinbedrijf ingezet.

Voor een slimmer Zuid-Holland

Innovatieve economie

Met de samenwerkingsagenda 'Gezamenlijke MKB innovatieondersteuning' en via de subsidieregeling MKB innovatieondersteuning stimuleert de provincie innovatie in het MKB. Door innovatiestimulering heeft de provincie in 2016 121 kennisintensieve MKB-ers uit de topsectoren ondersteund. Met deze bijdrage hebben MKB-ers een innovatieadvies- of een haalbaarheidsproject en/of een R&D samenwerkingsproject gehonoreerd gekregen.

Ook in 2016 heeft de provincie in het Innovation Quarter (IQ) geïnvesteerd. IQ heeft in 2016 onder andere 16 nieuwe samenwerkingsverbanden gerealiseerd. Business development activiteiten hebben € 16 mln. aan uitgelokte investeringen opgeleverd. Daarnaast heeft IQ 36 buitenlandse bedrijven geassisteerd bij vestiging, verhuizing of uitbreiding in de regio. Deze bedrijven verwachten binnen drie jaar 740 nieuwe dan wel additionele arbeidsplaatsen te realiseren in de regio en additioneel nog eens € 95,7 mln. Te investeren. Ten slotte heeft IQ in 2016 veel aandacht besteed aan het verhogen van de bekendheid en vindbaarheid van onze regio in het buitenland door middel van de zogenaamde '10X10 reasons to invest' campagne.

Provinciale Staten hebben op 29 juni 2016 de InnovatieAgenda Duurzame Landbouw vastgesteld. Hiermee stimuleert en faciliteert de provincie innovatie in de grondgebonden landbouw en de voedselketen voor een economisch rendabele agrarische sector. De kern van de aanpak bestaat uit het faciliteren van proeftuinen, waar duurzame innovaties in de grondgebonden landbouw worden ontwikkeld.

Omgevingswet en omgevingsbeleid

In 2016 is het college gestart met de voorbereidingen voor de implementatie van de Omgevingswet en de vorming van het omgevingsbeleid. Hiervoor zijn de uitgangspunten vastgesteld voor flexibele en integrale beleidsontwikkeling.

Slim ruimtegebruik

In 2016 is het actieprogramma Slim ruimtegebruik vastgesteld. Het programma draagt bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat met krachtige, levendige en goed bereikbare steden en dorpen en richt zich vooral op het verminderen van het overaanbod aan en leegstand van kantoren en detailhandel. Door te sturen op slim ruimtegebruik heeft het college gemeentes geholpen om hun (bebouwd) gebied beter te benutten. Voor stedelijk gebied zijn kansen in kaart gebracht voor woningbouw en transformatie van winkels, kantoren en bedrijfsgebouwen. Waar aanbod en vraag uit elkaar lopen helpt de Provincie gemeentes bij wegbestemmen van woningbouwplannen, bijvoorbeeld op Goeree-Overflakkee. Voor bedrijventerrein Goudse Poort in Gouda is een alliantie gevormd met gemeente, bedrijven en vastgoedeigenaren om het terrein te herontwikkelen.

Cultureel erfgoed

Ons cultureel erfgoed levert een belangrijke bijdrage aan de uitstraling en aantrekkingskracht van onze provincie. Samen met partners hebben Gedeputeerde Staten gewerkt aan behoud en beleving van ons erfgoed. Het interactieve erfgoedbeleid is afgelopen jaar voortgezet en de erfgoedlijnen hebben een financiële impuls gehad. Ook is er gewerkt aan extra onderhoud van molens, de restauratie en herbestemming van monumenten en publieksbereik van de archeologie.

Voor een sterker Zuid-Holland

Verkeer en vervoer

Een belangrijk instrument voor de economie is het verkeer- en vervoerbeleid. In de meest dichtbevolkte provincie van Nederland moeten wij slimme keuzes maken om ervoor te zorgen dat reizigers en goederen vlot en veilig op de bestemming komen. Met behulp van de investeringen in het programma Zuid-Hollandse Infrastructuur is het mobiliteitsnetwerk van Zuid-Holland versterkt: betere benutting van bestaande en nieuwe wegen, meer vervoer over water en versterking van de fietsinfrastructuur. Belangrijke mijlpalen voor de weginfrastructuur zijn de voorlopige gunning voor het eerste deel van de bouw de RijnlandRoute en de oplevering van de parallelstructuur A12. Verder hebben Gedeputeerde Staten gewerkt aan betrouwbaar en betaalbaar openbaar vervoer. Bijvoorbeeld bij de succesvolle ontwikkeling van R-net rond Leiden, Gouda en in de Hoekse Waard en bij de voorbereidingen van de OV-concessie Drechtsteden, Alblasserwaard, Vijfheerenlanden. Ook is het verenfonds van € 12 mln opgezet, voor vernieuwing en groot onderhoud van de veren. Ook het Rijk heeft een belangrijk OV-besluit voor onze regio genomen: in december 2016 is het Tracébesluit voor de viersporigheid Rijswijk - Delftzuid gepubliceerd. En samen met onze partners in de Zuidelijke Randstad is hard doorgewerkt aan de bereikbaarheid van de internationale knooppunten in Zuid-Holland zoals Rotterdam The Hague Airport en de campussen van Leiden, Delft en Erasmus.

Bestuur

Er is flink geïnvesteerd in regionale samenwerking onder de noemer Slimmer en Sterker Bestuur. Met Hoeksche Waard en de Alblasserwaard-Vijfheerenlanden is gestart met het opstellen van integrale gebiedsagenda's. Met Drechtsteden en de gemeenten in het Groen Hart zijn bestuursovereenkomsten gesloten over versterking van de economische en sociale vitaliteit van de regio. Met de gemeentes in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) is samengewerkt aan een goede afstemming in het openbaar vervoer en verbetering van de internationale bereikbaarheid van de regio. Ook is er veel aandacht uitgegaan naar het herindelingsproces voor de vijf gemeenten in de Hoeksche Waard en het herindelingsproces in Vijfheerenlanden. Gedeputeerde Staten besloten dat een fusie de beste en meest duurzame oplossing is voor de Hoeksche Waard.

Europa

Gedeputeerde Staten hebben het Rijk en Europa gevraagd "aan boord te stappen" bij de investeringsagenda Investeren in Vernieuwen. Richting Europa zijn concrete stappen gezet om maximaal gebruik te maken van de kansen die Europese Fondsen bieden, onder andere door onze regio als 'real life testing ground' onder de aandacht te brengen bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken.

Kwaliteitsimpuls organisatie

De samenleving vraagt dat we ons continue aanpassen aan veranderende wensen en behoeften. De noodzaak tot maatwerk en verbinding vraagt een bepaalde mate van strategisch vermogen in de organisatie die niet vanzelfsprekend is. In het Hoofdlijnenakkoord is financiële ruimte gemaakt voor de kwalitatieve ontwikkeling van de organisatie die daarvoor nodig is. Van medewerkers wordt gevraagd vanuit een breder perspectief kansen te zien en te pakken, om coalities te bouwen en daarbinnen provinciale doelen te realiseren. Het programma Provincie van Waarde fungeert als de hulpmotor voor de organisatie om opgavengericht werken te doen en te leren. We willen vlotter, adaptiever en van meer toegevoegde waarde zijn. In het afgelopen jaar zijn stappen gezet in netwerkend werken, strategische personeelsplanning en mobiliteit. Ook op het terrein van leiderschapsontwikkeling en efficiencyverbetering is ontwikkeling merkbaar.

Transparante open overheid

Gedeputeerde Staten hebben werk gemaakt van een meer transparante provincie. In 2016 is onder andere besloten GS-besluiten en achterliggende stukken actief te publiceren. Daarnaast is het aantal openbare datasets van de provincie meer dan verdubbeld, zoals is te zien is aan het publiceren van mobiliteitsdata. Datasets kunnen hierbij maximaal worden hergebruikt. Dit sluit aan bij de gewenste open bestuursstijl, waarbij partijen worden uitgedaagd een toegevoegde waarde te bieden bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken.