Paragraaf Verbonden Partijen

Inleiding

Verbonden partijen zijn privaat- of publiekrechtelijke organisaties, waarin de provincie een bestuurlijk en financieel belang heeft. Het aangaan van banden met (verbonden) partijen komt voort uit het publiek belang. Voorbeelden van verbonden partijen zijn deelnemingen in vennootschappen (NV, BV), verenigingen, stichtingen en gemeenschappelijke regelingen (GR). Het beleidskader deelnemingen is vastgelegd in de Beleidsnota Verbonden Partijen 2013-2016.

Vanwege de bestuurlijke, beleidsmatige en/of financiële belangen en mogelijke risico's dient op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Wet gemeenschappelijke regeling de paragraaf Verbonden Partijen opgenomen te worden in de begroting en rekening. Naast de wettelijk verplichte informatie is per verbonden partij aangegeven wie de vertegenwoordigende gedeputeerde is en welke rol hij of zij vervult (opdrachtgever of eigenaar).

 

Register verbonden partijen

Alvorens het analyseoverzicht en het register van de verbonden partijen weer te geven, volgt eerst een aantal definities die gebruikt zijn voor het cijfermateriaal. Deze definities zijn opgenomen omdat vooruitlopende op de aanpassing van het BBV een aantal nieuwe kengetallen bij de individuele verbonden partijen zijn opgenomen.

Verbonden partij

Verbonden partijen zijn privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de provincie een bestuurlijk en financieel belang heeft (artikel 1 BBV). Een bestuurlijk belang houdt in dat de provincie op enigerlei wijze zeggenschap heeft. Een financieel belang betekent dat de provincie financiële middelen ter beschikking heeft gesteld, die ze kwijt is in geval van faillissement van de organisatie.

Een verbonden partij kan een deelneming zijn in de zin van artikel 379, boek 2 BW, dat wil zeggen een participatie in een kapitaalvennootschap, maar het kan ook een deelneming in een vereniging, stichting, gemeenschappelijke regeling of andere publiek- en privaatrechtelijke rechtsvormen betreffen.

Omzet

Het totaal aan alle (incidentele) baten van de verbonden partij.

Resultaat

Betreft resultaat na bestemming.

Provinciale deelnemersbijdrage

De jaarlijkse deelnemersbijdrage ten behoeve van de uitvoering van provinciale taken en/of ter dekking van

het (exploitatie)tekort van de verbonden partij.

Waardering aandelenpakket

Het aandelenbezit van de provincie wordt aangemerkt als deelneming (art. 1, lid e, BBV) en tevens als verbonden partij (art.1, lid b, BBV). Waardering gebeurt tegen verkrijgingsprijs (art. 63 lid 1, BBV).

Ingeval sprake is van een duurzame waardevermindering gebeurt waardering tegen de (lagere) marktwaarde (art. 65, lid 2, BBV). Voor de beoordeling of sprake is van een duurzame waardevermindering kunnen diverse indicatoren worden gehanteerd. Ingeval van een going concern worden de intrinsieke waarde van de aandelen of de marktwaarde over meerdere jaren in ogenschouw genomen en afgezet tegen reeds bekende toekomstige ontwikkelingen.

Intrinsieke waarde van het aandelenkapitaal

De intrinsieke waarde van het provinciaal aandeel wordt berekend door de totale intrinsieke waarde van het gestorte aandelenkapitaal te delen door het aantal aandelen dat de provincie bezit.

Eigen vermogen

Onder eigen vermogen wordt verstaan de algemene reserves en de verschillende bestemmingsreserves.

Vreemd vermogen

Onder vreemd vermogen wordt verstaan leningen en/of waarborgen.

Algemene reserve

Een reserve die onderdeel uitmaakt van het eigen vermogen en als belangrijkste functie heeft het vormen van een buffer voor financiële tegenvallers.

Overige reserve

Een reserve die onderdeel uitmaakt van het eigen vermogen en waaraan het bestuur een bepaalde bestemming heeft gegeven (bestemmingsreserve). Deze reserves dienen om ongewenste financiële schommelingen op te vangen.

Beschreven risico's

Risico's zoals door verbonden partijen zijn opgenomen in de risicoparagraaf van de desbetreffende verbonden partij.

weerstandsvermogen

De beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door de financiële omvang van de geïdentificeerde risico's. Hieruit volgt een kengetal waarmee tot uitdrukking wordt gebracht in welke mate de verbonden partijen in staat zijn om de financiële gevolgen van risico's op te vangen. Een weerstandsvermogen van 1 wordt als voldoende beschouwd.

Gronden- en terreinen

Gronden- en terreinen in eigendom van de verbonden partij en die tegen de boekwaarde staan opgenomen op de balans (materiële vaste activa).

 

Wijzigingen

  • De beleidsnota verbonden partijen 2013-2016 zal uiterlijk in 2016 worden geactualiseerd;

  • Bij deze actualisatie zal rekening worden gehouden met de specifieke wensen van PS om (meer) sturing op verbonden partijen te houden en de aanbevelingen opgenomen in het rapport van de Randstedelijke Rekenkamer inzake 'Beleid en praktijk met betrekking tot verbonden partijen';

  • Naar verwachting zal het aantal provinciale verbonden partijen in 2016 niet afnemen. Wel zullen in de loop van 2016 voorbereidende handelingen worden ondernomen om de provinciale deelname in de natuur- en recreatieschappen te gaan beëindigen in de periode 2017/2018;

  • De financiële inbreng bij de provinciale verbonden partijen zal naar verwachting in 2016 verder stijgen. Bij het InnovationQuarter wordt een 2 e kapitaalstorting voorzien van € 15 mln. Bij de omgevingsdiensten zullen gemeentelijke (BRZO-)taken met bijbehorend budget worden overgeheveld naar de provincie. Deze overgang zal waarschijnlijk in 2016 worden geëffectueerd;

  • Tot slot is het mogelijk dat één of meerdere nieuwe provinciale verbonden partijen worden opgericht in de loop van 2016. De aard en omvang is nog onderwerp van discussie onder meer over de wijze waarop en via welke samenwerkingsvormen provinciale middelen voor het Energiefonds, Verenfonds en de Vervoersautoriteit ter beschikking zullen worden gesteld.

Verbonden partijen

Ultimo 2013 *

Ultimo 2014 *

Ultimo 2015 *

Ultimo 2016 *

Verschil en toelichting

(bedragen zijn x € 1 mln. en afgerond op 1 decimaal)

Aantal partijen

35

31

27

27

 

Totaal bedrag

€ 91,1

€ 110,8

€ 105,8

€ 103,8

De totale provinciale bijdrage is met € 2 mln gedaald.

Programma 1

Natuur - en recreatieschappen

(voorheen Groen en Water)**

€ 5,4

€ 5,1

€ 4,9

€ 4,9

De provinciale bijdrage is gelijk gebleven. Dit is in lijn met de provinciale kaderbrief 2016, waarin staat dat de deelnemersbijdrage aan de Natuur- en recreatieschappen niet mag stijgen, tenzij andere bestuurlijke afspraken daarover zijn gemaakt.

Programma 2

Omgevings-diensten, wegschap Dordtse Kil, SMLA

(voorheen Mobiliteit en Milieu)**

€ 43,2

€ 43,4

€ 38,0

€ 36,5

De deelnemersbijdrage aan de omgevingsdiensten is met € 1,5 mln gedaald. Dit komt omdat nog niet alle aanvullende opdrachten voor 2016 zijn verwerkt.

Programma 3

Ontwikkelingsmaatschappij Het Nieuwe Westland, IQ, ROM-D, Proav N.V., Warmtebedrijf

Grondbank RZG Zuidplas

(voorheen Ruimte, Wonen en

Economie)**

€ 12,2

€ 1,9

€ 30,2

€ 1,9

€ 29,1

€ 1,7

€ 25,9

€ 1,6

De intrinsieke waarde van de diverse aandelenpak-ketten is gedaald. Zo zijn de aandelen in de ROM-D met bijna € 1,5 mln en de aandelen in de Proav N.V. met circa € 1,2 mln in waarde gedaald. Vanaf de Begroting 2016 zijn de omgevingsdiensten opgenomen bij doel 1.6. Dit is in deze cijfers nog niet aangepast.

Programma 4

IPO, Regio Randstad, Huis van de Nederlandse Provincies

(voorheen Bestuur en Samenleving)**

€ 1,2

€ 1,2

€ 1,2

€ 1,2

De totale bijdrage is niet gewijzigd.

Programma 5

BNG, Waterschapsbank, Delta N.V.

(voorheen Middelen)**

€ 27,4

€ 29,0

€ 32,0

€ 34,2

De intrinsieke waarde van de aandelen BNG zijn met ruim € 2 mln gestegen door toename van het eigen vermogen.

* De deelnemersbijdrage ultimo 2013/2014/2015/2016 in dit overzicht is gebaseerd op de begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen van het betreffende jaar. De intrinsieke waarde ultimo 2013/2014/2015/2016 is gebaseerd op de jaarrekeningen van de betreffende NV/BV/CV's 2010/2011/2012/2013. De reden hiervan is dat bij het opstellen van de provinciale begroting recentere jaarrekeningen van deze private partijen nog niet in alle gevallen beschikbaar zijn (in de paragraaf om die reden aangegeven met n.n.t.b: nog nader te bepalen).

** De programma-indeling van de begroting is per 2016 gewijzigd i.v.m. het Hoofdlijnenakkoord van het nieuwe college van GS.

 

Voorzieningen en reserveringen

In verband met de verslechterde financiële situatie of vooruitzichten zijn bij enkele verbonden partijen voorzieningen getroffen en/of reserveringen gedaan om de financiële gevolgen in de toekomst af te dekken.

De volgende (bijgestelde)voorzieningen / reserveringen zijn getroffen:

Voorziening

(bedragen zijn x € 1 mln. en afgerond op 1 decimaal)

2012

2013

2014

2015

Beheer Grondwateronttrekking Delft Noord

0,9

0,2

0

0

Warmtebedrijf Rotterdam

1,6

1,7

1,7

1,7

RZG Zuidplas

12

12

12

12

Totaal

14,5

13,9

13,7

13,7

Reservering

2012

2013

2014

2015

InnovationQuarter (ROM-Zuidvleugel)

0

1,1

2,2

4,7

ROM-D

0

0

1,1

1,1

Totaal

0

1,1

3,3

5,8

Inleiding

Verbonden partijen zijn privaat- of publiekrechtelijke organisaties, waarin de provincie een bestuurlijk en financieel belang heeft. Het aangaan van banden met (verbonden) partijen komt voort uit het publiek belang. Voorbeelden van verbonden partijen zijn deelnemingen in vennootschappen (NV, BV), verenigingen, stichtingen en gemeenschappelijke regelingen (GR). Het beleidskader deelnemingen is vastgelegd in de Beleidsnota Verbonden Partijen 2013-2016.

Voor de visie op en de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen wordt verwezen naar de in 2016 vastgestelde beleidsnota Verbonden Partijen 2016-2019. Deze beleidsnota geeft het kader ten aanzien van verbonden partijen bestaande uit de beleidsuitgangspunten en de controlekaders voor (nieuwe) participaties. Tevens bevat de beleidsnota de voorwaarden waaronder het publiek (provinciaal) belang is gediend en de provinciale vertegenwoordiging in verbonden partijen.

Vanwege de bestuurlijke, beleidsmatige en/of financiële belangen en mogelijke risico's dient op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Wet gemeenschappelijke regeling de paragraaf Verbonden Partijen opgenomen te worden in de begroting en rekening. Naast de wettelijk verplichte informatie is per verbonden partij aangegeven wie de vertegenwoordigende gedeputeerde is en welke rol hij of zij vervult (opdrachtgever of eigenaar).

 

Register verbonden partijen

Alvorens het analyseoverzicht en het register van de verbonden partijen weer te geven, volgt eerst een aantal definities die gebruikt zijn voor het cijfermateriaal. Deze definities zijn opgenomen omdat vooruitlopende op de aanpassing van het BBV een aantal nieuwe kengetallen bij de individuele verbonden partijen zijn opgenomen.

Verbonden partij

Verbonden partijen zijn privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisaties waarin de provincie een bestuurlijk en financieel belang heeft (artikel 1 BBV). Een bestuurlijk belang houdt in dat de provincie op enigerlei wijze zeggenschap heeft. Een financieel belang betekent dat de provincie financiële middelen ter beschikking heeft gesteld, die ze kwijt is in geval van faillissement van de organisatie.

Een verbonden partij kan een deelneming zijn in de zin van artikel 379, boek 2 BW, d.w.z. een participatie in een kapitaalvennootschap, maar het kan ook een deelneming in een vereniging, stichting, gemeenschappelijke regeling of andere publiek- en privaatrechtelijke rechtsvormen betreffen.

Omzet

Het totaal aan alle (incidentele) baten van de verbonden partij.

Resultaat

Betreft resultaat na bestemming.

Provinciale deelnemersbijdrage

De jaarlijkse deelnemersbijdrage ten behoeve van de uitvoering van provinciale taken en/of ter dekking van

het (exploitatie)tekort van de verbonden partij.

Waardering aandelenpakket

Het aandelenbezit van de provincie wordt aangemerkt als deelneming (art. 1, lid e, BBV) en tevens als verbonden partij (art.1, lid b, BBV). Waardering gebeurt tegen verkrijgingsprijs (art. 63 lid 1, BBV).

Ingeval sprake is van een duurzame waardevermindering gebeurt waardering tegen de (lagere) marktwaarde (art. 65, lid 2, BBV). Voor de beoordeling of sprake is van een duurzame waardevermindering kunnen diverse indicatoren worden gehanteerd. Ingeval van een going concern worden de intrinsieke waarde van de aandelen of de marktwaarde over meerdere jaren in ogenschouw genomen en afgezet tegen reeds bekende toekomstige ontwikkelingen.

Intrinsieke waarde van het aandelenkapitaal

De intrinsieke waarde van het provinciaal aandeel wordt berekend door de totale intrinsieke waarde van het gestorte aandelenkapitaal te delen door het aantal aandelen dat de provincie bezit.

Eigen vermogen

Onder eigen vermogen wordt verstaan de algemene reserves en de verschillende bestemmingsreserves.

Vreemd vermogen

Onder vreemd vermogen wordt verstaan leningen en/of waarborgen.

Algemene reserve

Een reserve die onderdeel uitmaakt van het eigen vermogen en als belangrijkste functie heeft het vormen van een buffer voor financiële tegenvallers.

Overige reserve

Een reserve die onderdeel uitmaakt van het eigen vermogen en waaraan het bestuur een bepaalde bestemming heeft gegeven (bestemmingsreserve). Deze reserves dienen om ongewenste financiële schommelingen op te vangen.

Beschreven risico's

Risico's zoals door verbonden partijen zijn opgenomen in de risicoparagraaf van de desbetreffende verbonden partij.

weerstandsvermogen

De beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door de financiële omvang van de geïdentificeerde risico's. Hieruit volgt een kengetal waarmee tot uitdrukking wordt gebracht in welke mate de verbonden partijen in staat zijn om de financiële gevolgen van risico's op te vangen. Een weerstandsvermogen van 1 wordt als voldoende beschouwd.

Gronden - en terreinen

Gronden- en terreinen in eigendom van de verbonden partij en die tegen de boekwaarde staan opgenomen op de balans (materiële vaste activa).

 

Wijzigingen

  • De beleidsnota verbonden partijen is in 2016 geactualiseerd. Bij deze actualisatie is rekening gehouden met de specifieke wensen van PS om (meer) sturing op verbonden partijen te houden en de aanbevelingen opgenomen in het rapport van de Randstedelijke Rekenkamer inzake 'Beleid en praktijk met betrekking tot verbonden partijen';

  • In 2016 is definitief besloten om de provinciale deelname in de natuur- en recreatieschappen ingaande 2018 te gaan beëindigen;

  • Verder zijn in 2016 voorbereidende werkzaamheden verricht om in 2017 de Houdstermaatschappij Zuid-Holland op te gaan richten.

 

Analyse(overzicht) van de belangrijkste financiële kengetallen van de verbonden partijen

Naast de informatie opgenomen in deze paragraaf wordt Provinciale Staten (PS), volgens de afspraak in het besluit van PS van 28 januari 2015, als volgt geïnformeerd:

  • Eens per jaar in september wordt het onderwerp verbonden partijen in al zijn facetten in de Statencommissie Bestuur en Middelen geagendeerd. De leden van de Statencommissies worden hiervoor uitgenodigd;

  • Eens per jaar in juni biedt GS een analyse van de meest recente jaarrekening en begroting van alle verbonden partijen aan volgens een afgesproken format.

 

Voorzieningen en reserveringen

In verband met de verslechterde financiële situatie of vooruitzichten zijn voor enkele verbonden partijen voorzieningen getroffen en/of reserveringen gedaan om de financiële gevolgen in de toekomst af te dekken.

Tevens loopt de provincie bij verbonden partijen financiële risico's.

De volgende (bijgestelde)voorzieningen / reserveringen zijn getroffen en risico's zijn in beeld:

Voorziening

(bedragen x € 1 mln en afgerond op 1 decimaal)

2012

2013

2014

2015

2016

Beheer Grondwateronttrekking Delft Noord

0,9

0,2

0

0

0

Warmtebedrijf Rotterdam

1.6

1.7

1,7

1,7

0

ROM-D

0

0

0

1,8

1,8

RZG Zuidplas

12

12

12

9,6

9,6

Totaal

14.5

13.9

13,7

13,1

11,4

Reservering

2012

2013

2014

2015

2016

Innovation Quarter (ROM-Zuidvleugel)

0

2,5*

3,6

4,7

4,7

ROM-D

0

0

1.1

0

0

Totaal

0

2,5

4,7

4,7

4,7

* Begin balans 2013 niet correct overgenomen in de Jaarrekening 2014.

Risico's

 

Max.schade

(bedragen

x € 1 mln)

Kans optreden

Netto effect

mln

Begrotingsdoel

Grondbank ROZ Zuidplas

incidenteel

17

0% - 25%

2,1

3.5

Recreatieschap Midden-Delfland

incidenteel

9,6

25% - 50%

3,6

1.3

Ontwikkelingsmaatschappij Nieuw Westland

incidenteel

1,4

75% - 100%

1,2

3.1